รู้จักกับการออกแบบสวนญี่ปุ่น 5 ชนิด [ตอนที่2/2 ตอนจบ]

3.Strolling Garden (สวนสำหรับเดินชม)

© Anika Ogusu, Real Japanese Gardens, Kayushiki Teien Strolling Garden

    สวนสำหรับเดินชม(回遊式庭園 Kayushiki Teien) ส่วนใหญ่แล้วถูกสร้างช่วงยุคเอโดะ (1603-1868) และมักจะถูกสร้างโดย ไดเมียวผู้ครองแคว้นต่างๆ บางครั้งอาจถูกเรียกว่าสวนไดเมียว

    สวนในช่วง ยุคเอโดะ สะท้อนความสงบของยุคสมัย ด้วยเส้นสายที่นุ่มนวลไม่ว่าจะเป็น ชายฝั่งของบ่อน้ำ ความนุ่มนวลของเนินดิน และการวางหินอย่างลื่นไหล ซึ่งอาจอิงการสร้างจากเหตุการในประวัติศาสตร์ หรือตำนานต่างๆในประเทศญี่ปุ่น การออกแบบสวนแบบนี้เป็นสิ่งสะท้อนถึงความมั่งคั่งและอำนาจของไดเมียวเจ้าของสวน

    สวนแบบนี้ส่วนใหญ่แล้วสร้างรอบๆบ่อน้ำ ลำธาร และสร้างสะพานไว้ในพื้นที่

© Anika Ogusu, Real Japanese Gardens, Curved Bridge

    สะพานโค้งเป็นสิ่งที่ใช้กันอย่างแพร่หลายในสวนช่วงยุค เฮอัน ประมาน 1000 ปีที่แล้ว โดยสะพานจำเป็นต้องโค้งเพื่อให้เรือลอดผ่านไปได้ ทุกวันนี้การที่ต้องให้เรือลอดผ่านนั้นไม่จำเป็นแล้วแต่ ก็ยังเป็นแบบในการตกแต่งเช่นเดิม

© Anika Ogusu, Real Japanese Gardens, Stone Bridge

    สะพานหินมักจะมาในหลากหลายรูปแบบ โดยจะมีความโค้งเล็กน้อย บางครั้งมาเป็นชิ้นเดียวกันหรือ ส่วนโค้งสองชิ้นเชื่อมกันตรงกลาง 

© Anika Ogusu, Real Japanese Gardens, Zigzag Bridge

    สะพานที่สร้างแบบ Zigzag นั้นมีเรื่องเล่ามาจากหลายแหล่ง บางที่ก็เล่ากันว่าสร้างแบบนี้เพื่อให้หลอกล่อไม่ให้ ปีศาจข้ามสะพานได้ บางแห่งก็เล่าว่าสร้างตามบทกวีที่พูดถึงชายที่ข้ามแม่น้ำของดอกไอรีส สะพานลักษณะนี้ยังเปิดโอกาสให้เหล่าผู้เยี่ยมชมได้ดูสวนจากมุมต่างๆที่หลากหลายมากขึ้น

4.สวนชงชา (Tea Garden)

© Anika Ogusu, Real Japanese Gardens, Tea Garden

    สวนชงชาญี่ปุ่น (茶庭 Chaniwa or 露地 Roji) จะเชื่อมต่อกับห้องชงชา หรือเรือนชงชา และเป็นส่วนสำคัญของพิธีชงชา

    สวนนี้มีส่วนสำคัญอย่างมากในการเตรียมจิตใจ สำหรับผู้ที่เข้าร่วมพิธี การเดินย่างก้าวผ่านทางเข้ายาวไปตามสวนจนถึงห้องชงชา ผู้มาเยือนจะได้ชำระล้างจิตใจเพื่อให้พร้อมสำหรับการร่วมพิธีชงขา

    โดยทั่วไปแล้วสวนชงชา มักจะมีประตูมากกว่าหนึ่งทาง ที่นั่งพัก ห้องน้ำ หินทางเดิน อ่างหินล้างมือ ส่วนใหญ่จะเป็นสวนสีเขียวปลอดไม้ดอก

    สวนญี่ปุ่นมักจะออกแบบ โดยใช้ต้นไม้ พุ่มไม้ หลากหลายแบบ และปลูกมอสเป็นจำนวนมาก

© Anika Ogusu, Real Japanese Gardens, Pine Trees

    ส่วนใหญ่แล้วมักจะประดับด้วน ต้นสน และต้นเมเปิลญี่ปุ่น และพุ่มไม้อื่นๆ

© Anika Ogusu, Real Japanese Gardens, Moss

    และส่วนสำคัญคือมอส เป็นสิ่งที่ได้รับความนิยมมากในสวนแบบญี่ปุ่น

5.สวนในพื้นที่อยู่อาศัย (Courtyard Garden)

© Anika Ogusu, Real Japanese Gardens, Tsuboniwa Courtyard Garden

    สวนเล็กๆที่อยู่ภายในกำแพงของที่อยู่อาศัยส่วนตัว เรียกกันว่า Tsuboniwa (坪庭)

    สวนชนิดนี้พบเห็นครั้งแรกในช่วงยุคเฮอัน (794-1192) ในช่วงนั้นสวนเหล่านี้มักจะถูกเรียกตามชื่อของพืชที่ได้ทำการปลูกไว้ในนั้น

    เมื่อที่อยู่อาศัยขยายขนาดขึ้น สวนแบบนี้ก็ใหญ่ขึ้นเช่นกัน โดยมีส่วนช่วยในการลดอุณหภูมิ และปรับสภาพอากาศในช่วงอากาศร้อน โดยจะเพิ่มการประดับด้วยน้ำ หลากหลายแบบด้วยกัน

© Anika Ogusu, Real Japanese Gardens, Tsukubai

    ในสวน tsukubai อ่างล้างมือเป็นส่วนประกอบที่มักจะมีไว้ด้วย หินทางเดินในสวนแบบนี้มักจะนำพาไปยังพื้นที่โล่งและจะมีอ่างล้างมือวางอยู่ โดยน้ำจะไหลผ่านกระบอกไม้ไผ่ และมีตะเกียงหินอยู่เบื้องหลังเพื่อส่องนำทางแขกผู้มาเยือน

© Anika Ogusu, Real Japanese Gardens, Suikinkutsu

     Suikinkutsu เป็นที่นิยมมาก ผลที่ได้จะออกมาราวกับเป็นเครื่องดนตรีของสวน โดยอ่างน้ำจะถูกผังค่ำไว้บนพื้น และเมื่อน้ำหยดผ่านหินช่องหินเสียจะเพราะเหมือนเสียงพิณ

© Anika Ogusu, Real Japanese Gardens, Shishiodoshi

     shishiodoshi บางครั้งถูกเรียกว่าเครื่องไล่กวาง กระบอกไม้ไผ่ถูกวางสมดุลไว้ใต้น้ำไหล ด้านหนึ่งปิดตาย ด้านหนึ่งเปิดโล่ง เมื่อน้ำถูกเติมเต็มด้านที่เปิดโล่ง มันจะหมุนลงมาเทน้ำและสร้างเสียงกังวาล เมื่อมันคืนกลับที่เดิม


    สวนญี่ปุ่นนั้นประกอบด้วยองค์ประกอบมากมาย มีรูปแบบที่ไม่เหมือนแบบอื่นๆ จึงเป็นเสน่ห์ที่ดึงดูดให้ผุ้คนมาชมและเรียนรู้

Credit บทความ Anita Ogusu 

Credit ภาพประกอบ ตามที่ระบุไว้ใต้ภาพนั้นๆ

2020 www.wabisabi-spirit.com